Kâğıt türleri ve gramaj
Matbaada en sık kullanılan kâğıtlar, gramajın anlamı ve hangi iş için hangi kâğıdın seçildiği.
Güncelleme:
Aynı tasarım farklı kâğıtlara basıldığında bambaşka görünür. Kâğıt seçimi; işin nerede kullanılacağına, üzerine yazı yazılıp yazılmayacağına ve ne kadar dayanıklı olması gerektiğine göre yapılır. Aşağıda matbaada en sık kullanılan kâğıtları özetledik. Siparişinizde hangisinin uygun olduğunu birlikte seçiyoruz.
Gramaj nedir?
Gramaj, bir metrekare kâğıdın gram cinsinden ağırlığıdır ve g/m² ile gösterilir. Ofiste kullandığınız fotokopi kâğıdı yaklaşık 80 g/m²'dir. Gramaj yükseldikçe kâğıt kalınlaşır, sertleşir ve daha "kaliteli" hissettirir.
1. hamur kâğıt
Yüzeyi kaplamasız, mat bir kâğıttır. Üzerine kalemle rahatça yazılır ve yazıcıdan sorunsuz geçer. Bu yüzden antetli kâğıt, form, makbuz ve zarf gibi üzerine yazı yazılacak işlerde kullanılır. Genellikle 80–110 g/m² arasında tercih edilir.
Kuşe kâğıt (mat ve parlak)
Yüzeyi kaplanmış, fotoğrafları canlı ve net gösteren kâğıttır. Broşür, el ilanı, katalog ve afişlerde en çok kullanılan kâğıt budur.
- Parlak kuşe: Renkler daha canlı görünür; yemek ve ürün fotoğrafları için idealdir.
- Mat kuşe: Işığı yansıtmaz, daha sade ve kurumsal bir görünüm verir; üzerine yazı yazmak da daha kolaydır.
El ilanlarında ince, broşür ve kataloglarda daha kalın kuşe kâğıtlar seçilir.
Bristol ve kalın karton
Kartvizit, davetiye ve sunum dosyası gibi elde tutulan, sağlam durması gereken işlerde yüksek gramajlı kâğıtlar kullanılır. Kartvizitlerde genellikle 300–350 g/m² civarı kâğıtlar tercih edilir.
Otokopi (karbonsuz) kâğıt
Üstteki nüshaya kalemle yazılan yazıyı, karbon kâğıdına gerek kalmadan alttaki nüshalara geçiren özel kâğıttır. Sipariş formu, sevk irsaliyesi, tahsilat makbuzu gibi iki veya üç nüshalı ciltlerde kullanılır. Nüshalar genellikle farklı renklerde (beyaz, pembe, sarı gibi) hazırlanır; böylece hangi nüshanın kime kalacağı kolayca ayırt edilir.
Yapışkanlı etiket kâğıdı
Sticker ve etiketler, arkası yapışkanlı ve koruyucu kâğıtlı özel malzemelere basılır. Ambalaj, kutu ve poşet etiketlerinde kâğıt esaslı etiketler; cam ve dış mekân gibi neme maruz kalan yüzeylerde ise daha dayanıklı malzemeler tercih edilir.
Selefon (laminasyon)
Selefon, baskının üzerine uygulanan ince koruyucu film tabakasıdır. Kartvizit, menü ve dosya kapaklarını çizilmeye, suya ve kirlenmeye karşı korur. Mat selefon yumuşak ve şık bir yüzey, parlak selefon ise canlı bir görünüm verir.
Hangi iş için hangi kâğıt?
| İş | Kâğıt |
|---|---|
| Kartvizit | Kalın kuşe veya bristol, isteğe göre selefonlu |
| Broşür, el ilanı | Parlak veya mat kuşe |
| Antetli kâğıt | 1. hamur |
| Sipariş formu, makbuz | Otokopi (çok nüshalı) veya 1. hamur |
| Zarf | 1. hamur veya kraft |
| Sticker, etiket | Yapışkanlı etiket kâğıdı |
| Davetiye, sunum dosyası | Kalın karton, isteğe göre selefonlu |